Có nhiều tiêu chuẩn khác nhau để đánh giá tính chuyên nghiệp của một cá nhân, tập trung lại có 10 tiêu chuẩn cơ bản sau giúp bạn xây dựng và hoàn thiện tính chuyên nghiệp trong phong cách làm việc:
1. Làm việc có kế hoạch
Làm việc có kế hoạch là phẩm chất đầu tiên dễ thấy của những người làm việc có tính chuyên nghiệp. Lập kế hoạch nhằm xác định mục tiêu và trình tự các bước công việc phải thực hiện, cũng như thời gian hoàn thành mỗi bước, mỗi nội dung công việc để đạt được mục tiêu. Việc lập kế hoạch thể hiện thái độ chủ động và có trách nhiệm với công. Làm việc theo hứng thú, chờ việc là thái độ làm việc thiếu chuyên nghiệp.
2. Tinh thần trách nhiệm
Mỗi công việc đều ẩn chứa trách nhiệm. Nhiều người nghĩ rằng, trách nhiệm chỉ cần đối với những người có vị trí, quyền hạn nhất định và với những việc nhất định. Điều đó không đúng. Mỗi người phải làm việc có trách nhiệm với công việc được giao, dù đó là công việc gì, bởi mỗi công việc đều có vai trò, tác dụng của riêng nó như mỗi mắt xích trong một dây chuyền, mỗi việc phát sinh, tồn tại đều có lý do của nó. Tính chuyên nghiệp xuất phát từ ý thức của con người làm việc vì nghĩa vụ và trách nhiệm đối với tổ chức, công ty, với đồng nghiệp và với chính bản thân người đó.
3. Chuyên tâm đối với công việc
Chuyên tâm đối với công việc chính là phẩm chất cốt lõi của người làm việc chuyên nghiệp, phân biệt với sự nghiệp dư. Chuyên tâm với công việc biểu hiển ở thái độ làm việc tận tâm, tận lực với công việc, chức trách được giao, làm việc với tinh thần tự giác, thực sự yêu nghề. Thực tế đã chứng minh, những người có thành tựu trong sự nghiệp, làm việc có hiệu quả thường chuyên tâm với công việc, kiên trì tới cùng, làm tốt công việc từ đầu tới cuối.
4. Sự hiểu biết, không ngừng học hỏi để nâng cao kiến thức chuyên môn
Người làm việc chuyên nghiệp phải có trình độ hiểu biết sâu sắc về nghề nghiệp, hiểu và nắm vững các cấp độ công việc, kỹ năng trong phạm vi nghề nghiệp. Nhân viên chuyên nghiệp có thể giải quyết một số vấn đề xem ra rất phức tạp trở nên đơn giản, nguyên nhân chính là họ đã nắm bắt được nguyên tắc làm việc cơ bản. Đặc tính chuyên tâm với công việc của sự chuyên nghiệp cũng luôn đặt ra yêu cầu phải không ngừng trau dồi, cập nhật kiến thức phù hợp với công việc. Đối với người làm việc chuyên nghiệp thì học tập cũng là chuyên nghiệp, là công cụ để làm việc; đối với họ học tập là suốt đời.
5. Độc lập, tự chủ và có tinh thần hợp tác trong công việc
Độc lập và tự chủ trong công việc biểu hiện năng lực tập trung làm việc với năng suất cần thiết trong những tình huống căng thẳng; chứng tỏ khả năng làm chủ công việc của mỗi cá nhân. Trong làm việc theo nhóm, mỗi người cũng cần phải độc lập, tự chủ hoàn thành các nhiệm vụ được nhóm giao. Trong công việc cần phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa hợp tác và phân công. Mỗi người đều phải có năng lực và thái độ sẵn sàng làm việc với những người khác, cho dù tính cách và cách làm việc của mỗi người là khác nhau, đó là tinh thần làm việc chuyên nghiệp.
6. Ý thức kỷ luật
Trong mỗi tổ chức, đơn vị đều có những quy định, quy tắc mà mọi người đề phải tuân thủ. Chỉ cần nhìn vào ý thức chấp hành kỷ luật của mỗi cá nhân là có thể biết được tính chuyên nghiệp của tổ chức, đơn vị. Điều đó tạo nên sức mạnh, uy tín của tập thể, cũng như chất lượng, hiệu quả công việc. Tính kỷ luật của một nhân viên còn biểu hiện biết giữ bí mật của tổ chức, công ty, không để lộ những thông tin mật khi chưa được phép cho người không liên quan biết.
7. Tác phong công nghiệp
Tác phong công nghiệp thể hiện trước hết ở việc tuân thủ và quý trọng thời gian. Ở các nước phát triển, việc tuân thủ giờ giấc làm việc, đúng hẹn là một trong những nguyên tắc cơ bản, luôn là yếu tố đầu tiên để đánh giá, tuyển chọn nhân viên. Ở Việt Nam, thiếu tác phong công nghiệp là điểm yếu lớn của người lao động. Nhiều người vẫn có thói quen sử dụng “giờ cao su”, chậm chạp, lề mề trong công việc, coi trễ hẹn là bình thường. Tác phong công nghiệp được biểu hiện qua lề lối làm việc khoa học, bài bản, làm việc theo quy trình. Chỗ làm việc của nhân viên chuyên nghiệp cũng thường gọn gàng, trật tự, ngăn nắp, sạch sẽ.
8. Biết cách giao tiếp và ứng xử
Trong bất kỳ công việc nào cũng đòi hỏi sự giao tiếp giữa các cá nhân, do đó sự thành công trong công việc phụ thuộc phần lớn vào hiệu quả của giao tiếp. Đối với mỗi cá nhân, giao tiếp tốt không chỉ giúp chiếm được tình cảm, nhận được sự ủng hộ, giúp đỡ từ người khác, mà còn giúp họ học hỏi, bổ sung được nhiều kinh nghiệm trong công việc, nắm bắt nhanh các thông tin hữu ích, các cơ hội để thực hiện tốt công việc. Có thể nói, nghệ thuật giao tiếp luôn được xem là chìa khóa vàng của sự thành công. Biết cách giao tiếp và ứng xử có văn hóa nơi công sở là phẩm chất cần phải rèn luyện để trở nên chuyên nghiệp.
9. Trang phục phù hợp
Trang phục phù hợp với tính chất công việc thể hiện phong cách làm việc chuyên nghiệp, tạo niềm tin cho đối tác. Mỗi công việc, mỗi môi trường làm việc có yêu cầu trang phục riêng, chẳng hạn như không nên mặc complet khi đi cứu trợ bão lụt, phải mặc quần áo bảo hộ lao động khi thăm phân xưởng sản xuất.
10. Thư giãn hợp lý
Chuyên tâm với công việc, làm việc nghiêm túc không có nghĩa là luôn lặng lẽ làm việc, tách biệt với tập thể. Trong thế giới hiện đại, mỗi con người đều phải chịu rất nhiều áp lực, thách thức khác nhau từ công việc đến đời sống cá nhân. Biết thư giãn hợp lý sẽ lấy lại được sực lực, tinh thần, tạo thêm năng lượng để làm việc hứng thú, sáng tạo, đạt hiệu quả cao nhất, đó chính là cách làm việc hiện đại chuyên nghiệp.
